i wrote this in a haze in 2 files in 3 days
abhibita multitudine , partim mucronatis | Sexto. Receptaculi fundo fcopis rite ligonibusexvalidifTimo chalybe tempera- 1 mundato , alumen •vaforum laterihus accre- tis , partim acutiffimis cuneis malleifque [ tum , ferreis quibufdam inftrumentis dtvel-
ingentibus, lapidofumparietemfcindunt , fcis- fum frangunt , & in minutas partes commi- nuunt, eoqueprorfus modo , quo in lapi- dum marmorumque fodinis , quae ad magna eruuntur ajdificia,procedere folent. Con- ixdi^z^diminutafaxa in fornaces calcariis haud abfimiles transferuntur , ubi validis- fimoigne laaut ad fummum 14 horarum fpatio uruntur : fi enim diutius urerentur, de Aluminis, utpote diuturniori igne evane- fcentis , jaftura periculum haud exiguum
lunt, divulfum in vimineas conjedum fifcel- las in vicino aquse alveo , fifceliis in aquam demerfis lavant; lotum eximunt,incumu- los coacervatum reconditorio imponunt ; & deinde Centumcellas tranfportatum mercatoribus divendunt.
Atque hic eft modus parandi aluminis rupei, quemquiapropriisoculis vidi, hic praxin genuinam apponendam duxi ; ubi & hoc dignum admiratione obfervavi , quernum illud lignum hanc virtutem pofiTidere , ut ca.mi'^{wmnitrofo fucco refertum fit, veluti magnetifmo quodam , aluminofam fihi co- I gnatam materiam ad fe trahat ; unde fi quis
SeSi.lll. extalilignoquamcunque {igma.m SLUtchz-lexJilutoaluminofo, quodexejufmodigene-Ex/fr.
rafterem, uticruces, ftellas, nomen JESU risterravelfaxovelpyrite, velalio mifto, Aiir», qut ^ Marise, Timiliaque efFormarit, atque in educitur. Paulo operofiorem modum prje- condenii- tali lixivio aclconltitutum diem reliquerit; icribit A^ncoLa l.\% De re metallka , quem Agrkola. ^Io^uJ'" invenietis poftea locoligneae figursunamlconfulatLeftor: ubi & modum docetfepa-
Cryftallinam pulcherrimam , mira zngu-\rafiMalume»a ?;i//-io/o, fi ei admiftum fuerit.
lorum varietate diftindlam. Atque hic eft conficietidi aluminis rupei in Jolfenfi agro mo- dus ommum pulcherrimus & expeditiflimus, quod & aluminis ibidem confefti prajiantia afFatim demonftrat.
Porro ex pyrite alumen hoc paB:o extrahunt : M^Dmodo Primb pyritis frufta in patenti loco edu- py"^'"*" cantur ; deinde aliquot menfibus aeri expo- ^rahatur, nantur, utmoUefcant, tumincuppascon- jefta diluantur; dilutain plumbeos lebe-
Non nefcio alios complures modos ejusl tesquadrangulares diffufa coquatur mate- conficiendi , audores tradere , rationem- ria, donec in «/«we» denfetur. Demodoye- que ejus neque fimplicem , neque umu%\toquomodoa pyrite aluminofo, aurum, argen- modi efTe. Nam nonnuUi ex a^ua aluminofa tum caeteraque quae plerumque fibi conjun- decoB.a , uti fupra de fale & nitro docuimus, I fta tenet metalla ,feparentur , fuo loco ape- alumen condenfatum extrahunt. Quidamjrietur.
i had wanted to follow up LunaRC for a while. OG lrc was in raw tcp which i really did NOT understand when i initially chose to write it like that. raw tcp is p cursed bc you don’t have any guarantees about writes and reads to and from connection linking up nicely like in websocket, so when i rewrote lrcproto in protobuf, the new implementation of lrcd server used websocket instead of a handrolled crap websocket clone
CtJma/awfwpotifTimuminfigni vi ^^^-jfunt AquaeCalidsin Boemiaadarcem,cui flringendi , depurgandi , ficcandi , cale- \ nomen Nova domus , Neuhaus ; nam argen- faciendi, indurandique prae caeteris Iteiannuli eorum, quibalneo ifto utuntur, polleat , facile inde colligi poteft ufus in in- \ frequenti aquae vitriolo-aluminofae ufu,cum firmitatihus curandis maxime opportunus; !tempore sris colorem contrahunt , aurei hinc juxta , Galeni, Hippocratis , Brafavoii, yetb etiam illuftriores nitidiorefque fiunt;
aliorumque Medicorum traditiones, Oculorum fcabritiem toUit. Pruritum corporis inhibet. Sanguinem totum fiftit foris illitum. Sanguinisfluxiones fiftit adipe commi-
ftum & illitum. Vulnerum putredinem compefcit. Hydropicorum eruptiones fanat. Aurium vitia cum fucco mali punici cor-
& in ferro quoque indurando maxima vi poilent , uti fuo loco dicetur.
Primo. Ex lapidibus aluminofis primo ^xperimm' infolatione atqueirroratione frequenti ma- ****" '" ceratis, uti fupra didum fuit, in calcem red- Leprofum humorem cum fucco olerum. !a(fta, in lebete, continua agitatione adhi- Impetiginem , lendes, furfures tollit. j bita coquantur ; cofta materia deinde intra Ambuftiscumfero &piceconfert. i vafafeureceptacula ex querno ligno confe-
Dyfentericis clyfterium alumine mi- jfta infundatur, &habebis lixiviumpraepa- ftum prodeft. | ratum , quo omnis generis res in cryftalii-
Uvam & tonfiliam lapfam reftituit. nam fubflantiam reduces hoc modo. Primo Exterit quae claritatem ocuiorum offen- fiatexquernoiignoO-«x&M»^f/d^r<i, tor-
no ex querno aut iiicino iigno confefta, quas in ferreo fiio fufpenfa , atque intra iixi- vium fubmerfa ad nonnuiios dies ftare per- mittas, &deficiente aqua, iocoiigneaecru- cisautcandeiabrorumcryftailinam & cru- cem & candeiabra , mira poiygonorum ad- inftar ada*mantum varietate veftita repe- ries , nuiio iigni apparente veftigio.
Carnium excrefcentiam exedit. Ingentem poftea ufum praebet tinftori-
Librarii & Typographi chartas prius in 'quernomoduiuscujufvisimaginisoperculo
the other glaring issue in LunaRC is that i did not know about curses, bubbletea, ratatui, tui libraries. it was fun to learn how ansi stuff works behind the hood at first, but it got OLD, FAST. scrolling was really really painful, though everything about it kinda sucked haha
luo claufus , jta ut iixivium per parvum fo- ramen a^j jnteriorem cavitatem aditum ob- tineat, eodem prorfus pafto , quo in fufi- "ummetaiiorumformisfieri folet, & iixi- Vium aiuminofum intra concavitatem mo- '^uli intromiflum , ibi omnes imaginis finus expiebit in alumen condenfatum ; quare poftea iiiud exempium cum angullia loci
Cap.lll. prspeditum , prsterquam ad cavitatem alio fe extendere non poffit, aperta forma
Accipe aquam fontanam , cui jungas vifl^ Expenmm- moduliimaginemreperiesomninocryftal- Ium ovi, bene mixta temperaad atramenti ""* ^*" linam , quafi fcalpro incifam. confiftentiam; hoc liquore in charta candiAu,
Hoc pafto alumlnarii Jo/fenfes altariafua quod volueris fcribe , & ficcare permittas ;
adornarefolent , prout magna animi mei voluptatevidiffememini.
Quantum porro alumen virtutis habeat 2iAliteras flrgmographico artificio exarandas, fequens docebit experimentum.
quo fafto, chartam candidam atramento im buas , ficcarique permittas : fi itaque jam literas comparere velis , tunc abradatur quod in atramento terreftre eft , & ftatim pulchre comparebunt litera. candidoe fupra nigrum fcriptae , non fme admiratione in* tuentium.
Accipe alumen ab omnibus fascibus de Innumera de hujufmodi hoc loco dare purgatum, contritum in pollinem redige. pofiem , fedquoniamead/w/oc/jrefervavi- fcutellseque impofito fuperaffunde aquam mus^fupervacaneumeffeduxi, ea fufiorl- fontanam, mifcetoquedonec corpusaliquod busverbisdefcribere. acquirat ; hoc perafto a.ccipepeMnam novam, | Diximusfupra , magnam ejffe alumtn inter Siiviprachartam cand/dam , quodvis abfcon- \<^ vitriolum cognationem , utpote, quorum ditum efTe, fcribas , & confiftere , ufque- jutrumqueeunaemparentemhabuerit,/'^'"^- dum ficcum quod fcriptum fuerit permit- \ten fcilicet; fl enim dura pyritjc vena colo- tas. Quofa(fto,aIteri correfpondenciami-|ris argentei in locum apricum , contrita 6c co candidam chartam tranfmittito , qui de Imacerata ponatur , non multo poft &f vitno- ane]zmmomx.\xs ,\iX.QX2iT(\.'mzr2ipelvim aquaJum ^ alumen efflorefcere videbis , hoc ta- />/i?»<?»2 fubmerget , & poftquam aliquan-;mendifcrimine, quodvitriolum magister- rifperficmanferit ,tumeccepaulatim fcri- reftremfapiatfubftantiam, minusalumen. ptura candida fuper candidum fefe mani- j Exquibusomnibusfacile colligiturKa/»- feftabit, &amicofelegendampr2bebit, o- jr<autriufque&a/«»7i«if&x'i^/'i(7/i; & quam- mnium adftantium admiratione , dum ne- vis hoc ut plurimum atramentum futonum fciuntquomodoliterse ,qu2epriusnoncom- dicatur , non tamen hinc arguendum eft, parebant.jamconfpicuaereddantur. vitriolumnaturafuaatrocoloreaquas infi-
Si vero defideres ut litera nigra z^^pz- alumenquamvitriolum aqux limpidae mi-
reant, ficage: Accipe vitriolumm/ftumque ftumaquamnunquaminficere^habettamen
so tty!xcvr used charm’s bubbletea tui framework and maybe was the first tui for lrcproto? maybe i had updated bits of LunaRC prior to making web clients for lrc so i could poke at things better.
aquafontana fiat miftura , hac fcribe fupra \vitriolum pneparatum vim quandam abdi-
chartam quidquid volueris , & nihil compa- jtam , qua fucco gallae quercinae commifhim
aquas in momento nigro colore imbuat , quod experimento tibi conftabit: fi aquas exdecoftionegallaeparatae vel paucas gut- tasimmiferis, ills ftatimveluti atramenti liquore infufo aquam denigrabunt ; cujus
trahes, & in momento liters. quae prius non | rationem in fequentibus aperiemus.
Siverbfupra chartam nigram candidamfcri- pturam exhibere tibi fit animus , fic pro- cede.
De aluminofs aquis vide qus fuse i« He- truria noftra profecuti fumus , & in Quinto Lihro hujus Operis. Vifa itaque & difcufla aluminis natura & proprietate , jam yitrioli naturam pari pafto enodemus.
V/fm/«>wadiaphanafubftantia vitri,\edi , zcfios icris , Arabibus J"*^^^ Alkand, quod aemulatur , fic diftum , a pleris- j Hifpanis Caparofa , uti nihil eo notius , ita que atramentum futorium , eb quod nihil ob abditas ejus virtutes ignotius eft. pellibusaliifqueinatrum colorem tingen- Quod ad effentiam compofitionemque vi- ^ciM disferviat.ficnuncupatum, Graecisquoque /ri<?// attinet , diverfas reperio Phyficorum "^^^^"^!^ XcLmsAv Chalcanthum dicitur, quodidem Chymicorumque opiniones. Quidam enim tenm. TOM. I. Vv eorum
SeilJW. eorum aflerunt , vitriolum efTe materiam prscipue compofitam ex alumine & fulphu- re. Nonnullipeculiare fal effe exiftimant, faliumgeneri accenfendum. Nos noftram opinionem fubjungimus variis experientiis ftabilitam.
Dicimus itaque Vitriolum non quidem ma- terialiter ac re ipfa exalumine ^fulphure com- pofaum ejje, prjefertim cum Vitriolum dum u- ritur,calcinaturque,nullum poft fe indicium fignumque relinquat quo ad alterutrum di- <5lorum referri queat. Hoc enim pro infal- libili argumento fit, omnia corpora, quibus materialts Sulphuris portio admifta exiftit , ne leviifimum quidem ignis attaftum pati pofle , quin quantocyus d^iftam fulpbureie portionis fubftantiam a reliquis feparari, ac in fuliginem abire, aut incendi , ac in flam- mam,fuiphuris accenfimore, abire depre- hendamus;'adeodifficulter& aegre indolis fusfplendorem abfconderepoteft , ut in an- timonio, auripigmento, marcafais , caeterifque haudabfimilibus corporibus metallicis lu- culenter apparet ; qu3e cum nonnihil ful-
quonam hxfpecijicafalium differentice depen- deant , jam aperire conabor.
anyway, i think it was a great success, although as of september 19 2026 i have yet to update it to work with cerebrovore, since i need to add a way to generate api keys so that you can work with that website
Primbfupponendumeft, exiis qu£ 7"^/-- Mi^omcdo tio, (^uarto, QuintoLihro docuimus, in vi-"^!^^'"''" fcerihusTeme intimis ignem latere, nonemi- nentialem , aut qui ex antiperiftafi fiat , fed naturalem , ut diximus, qualitate & faculta- te prorfus talem qualis eft elementaris in alio quovis loco fupra terram ; & quemad- modum ignis nofler ufualis, fuhje£tum , in quod agat , neceffario requirit , uti funt oleum , re- finacesmateriaj, lignum , carbo : ita quo- ^■^elmmenfa Dei Sapientia in vafis ^ma- tricihus receptaculifque terrai, in quibus ad humani generis ufum mineralia generari, coqui, & in metallicam fubftantiam con- vertidebent , unumquodquejuxtafpeciem fuam.varias glebarum mineralium, terre- ftriumque portionum fubftantias produxit, quibus omnibus &fingulis auidpiam pingue \^ oleaginofum igni concipiendo aptum adjun- xit, quodnon aliud quam /W/^i;«A- effe dici- mus. Hoc itaqueyK//'/;^/', poftquam indidis terras concavitatibus ab igne fubterraneo
phuris commiftum habeant , quantumvis percuniculos pyragogos accenditur.fimul Vitriolo multo compaftiora folidioraque ' etiam emittit e corpore fuo acidum quen- fmt.ignitamencommiflaprotinusnaturam \dd.mvaporem, acrem ^ caufiica virtute pra- fuam&colore , flamma&odore fulphureo [/^//«w , qui dum fubtilitate fua interiores produnt,quodinFi/m/onunquamfit. Ac- 1 montium fibras penetrat , ibi aquas quo- cedit , quod Alumen & Sulphur , ex quibus que fubterraneas , quibus in Primo Tomo Vitrio/um compofitum d.ffemnt , tumobaquo- iTerreftrem Globum plenum effe oftendi- fitatemunius , tum ob undluofitatem alte- mus, virtute fuacauftica & acrimonia im- rius,eaagantinterfeinimiciti2diflidia li- jbuit tingitque , adeoque verum fit men- tefqueinfociabiles , utnonfecus ac oleum iftruum ad fupradid:as glebas cujufcunque &aqua diu junfta permiftaque permanere tandemrationisfuerit,aiflblvendas. Hifce nequeant : ex quo luculenter colligitur , Vi- praemiflls jam Vitrioli conjiitutiotiem fic de-
trioli materialem ex fulphure ^ alumine com pofitionem fuhfidere non poffe . Aliud itaque
in intimo Vitrioli thalamo latet , qnodlTjifcerihusexfpiritufulphureo, aqua ^ mine-^'"'"'''-
efl^ntiam ejus veramque & phyficam com pofitionem conftituat. Res ita fefe ha- bet :
ra aris autferri , aut utriufque fimul permixti compofitum; &afpiritu quidem fulphuris a- crimoniam fuam habet , & facultatem caufti- czm;claritatem vero fluiditatemqueab aqua.
mnibus peritioribus Chymiae Magiftris pro & a minera aeris aut ferri colorem faporem^ue certo habetur , omnia corpora mineralia aut »7e/tf///c«OTobtinet;atque ex his trihus^ijpi- fuhterranea acrimoniam quandam ohtinere, ritu fulpliuris , aqua & minera aeris &ierri, quam a nuUo alio quam z. Jpiritu fulpbiiris Vitrioium c(?w/>o«iexperientiacognitum ha- acido habent , quae bafis unica & abfoluta ori- bemus. Simili enim modo & ad naturae ex- Compofitio gg omnium aciditatum mineralium ; ac proin- emv)lar -vitriolum artificiale componere no- de omnia corpora quae confiftentiam vitno- runt omnes n qui vitam liuicproiellioni m - /i aut aluminishabent, aquofa,&qu3ecun- tenti fuftentant. Sed tfA-e»;/>/o omnia clario- queigneliquantur , humiditatem fplendo- ' rafient
remque fuum non aliunde quam ab unaea- demque communi aqua acquifivifle cenfen- dum eft : quod vero ea aliquo modo difcre- pent , & a fe invicem feu forma , feu guftu aliove quocunque modo differant , id , in- quam, tertio alicui adfcribendum eft , uti paulo poft clare demonftrabimus. V^itrio- lum quoque etfi fub falium &fuccorum con- cretorum genere adnumeretur ,/a/tamen purum putum minime cenferi dehet , cumvir- tutibus & proprietatibus a fale , nitro, alumine fpecie differat, Unde itaque & a
Scias itaque , Led:or , ^cidnm fulphuris ^omodt fpiritum, quo aquac{uxpiamfuhterraneatin-Jj^p°ll^ gitur , menftruum iilud efle five folvens, tnr. quodubilocum quendam , cui minera aris aut/fr/-ifubeft, tranfeundo pervadit, tunc nobis pro certo perfuadere debemus , eo- dem etiam tempore aliquam ejus aris aut ferriportionem ahradiexedique, tantam nem- pe quantam fecundum proportionem aci- di fpiritus , qui in ipfo eft, diflolvere po- teft ; quo fafto , comperies liquorem pau- 16 pofi: viridem provenire aut fubluteum,
Cap. I. odoris metallici ^ fulphurei , acris quoque feu acidi potius & adftringentis faporis ; ex quo liquore vitriolatis corpufculis referto feparatur condenfaturque Fitriolum illud, de quo fermonem inftituimus.
i can recommend bubbletea, though last i saw the charm people were really into ai unfortunately
Sed Duhia forfan nonnemini occurren- tia per Qiiaefita folvamus,
Kefpondeo ad fecundam quiejlionem : A- soUmo fe- quam Ipiritu lulphureo acejcentem omnjum ^ aquarum, quas acidulas yocant, caufam efte, haecenimpro ratione cuniculi & fubjefta- rumglebarum, perquas tranfit,naturi ^i- verfas quoque aquarumproprietates efficiet ; quaeomniain Quinto Lihro uberrime difta
fpiritusfulphuris praecipua fit principalifque ac maxime adliva fubftantia tam aluminis quam vitrioli, utrumque enim expyrite na- fci fupra diximus ; unde rogo procedit , quod iftafduoquoad formam ^ co/orfw ufquead- eo inter fe difcrepent.
Quantumpofteaad/^r/iaw quafitum at- tinet : cur videlicet plerumque aquae dul- ces ex montibus in fontes & flumina erum- pant, quaetamennullumalicujusfalis, cu- jufcunque tandem id generis fit , latentis veftigium five odore , five fapore relin-
Secundb, c\xx,c\jimvapor procedens (?/«/- iquant : Refpondeo, caufam effe, quod has
phurecznfz. fit omniumaquarum acetofarum mineralium ; cur tam differentis natune re- periantur.
Tertio, cur aciditas illa non in omnibus five calentibus five frigidis balneis reperia- tur.
aquaeutplurimum ex amplifiimis hydrophyla- cwfubterraneis originem habeant, fierique non pofTe ut a fpiritufulphureo, etiamfi ali- quo modo eam imbuat , tota aquarum moles penetretur ; & confequenter aquis vefti- gium fenfibile non imprimitur , uti quo- Quarth , cur cum aqua fit fubjeftum , in que defale diximus. Si tamen ad Spagy- Experimen. quo reliquorum corporum mixtio accidit, ricum alembicum reducatur , inveniemus^" ^^^"": cur, inquam , VitnoLum m aquis non lub lo- 1 tandem , quod ea Ii per lalinaloca tranfie- ommbm lida fubftantia, ut in mineris,fed//^«/^d re-[rit, nonnihil yd/ij in fundo , fi per nitrofa"^* periatur. laut aluminofa , nonnihil nitri a.nt alumi-
Refpondeo/iriw^ , Totam \\incfpecificam \ nis ; fi denique per cuprea , aeruginofa , fer- virtutum in falihus elucefcentium ^/^e/'e«- reatalocatranfieritjr/rm/icomperiesma- tiam, non afulphureo fpiritu & aqua tan-lteriem.
tum , fed a tertio quodam corpore provenire, quod nihil aliud elTe dicimus nifi (i^lehas q\xa.fd3.mmi»erales, quaeuti fpecie difFeren- tibus virtutibus ab aliis pollent, ita quoque fal communis terrae iis conjunftus virtute infita mutatur in eam indolem , quam gleba ipfa mineralis refert. Hoc pafto vitriolum non unicuique minerae innafcitur, fedpecu- liarem & maxime fibi appropriatam mine- ram habet<?/-ii aut fem , quae ipfi folidita- tempraebet; itarurfus ahmen non omnem terreftrem glebam , fed certae rupis fpeciem amat, in quafalfuginofus aluminis fuccus aftuat»r . Sicuti igitur ferrum aut aes a rupe aluminis genitrice, fpecie differt , ita quo- que faWugo tum ex aere ferroque , tum ex rupe didla ignis ope eruitur. Vides itaque communemnaturaey^/fw & aquam per uni- verfas Geocofmifemitas diffiifa, uti in fe confiderantur , veiutifuhjefia univerfalia ad varias recipiendas formas indifferentia efTe ; moxtamen ac aqua fpiritu fulphureo per intima terrae vifcera difFufo impraegnata fuerit , hasc aqua ubi glebam falfuginofam invenerit, juxta glebs proprietatem &vir- tutem una cum fale ei indito junfta , falem
i remember trying to understand myers-diff, but i was having trouble understanding it, so i wrote a different diff algorithm that is worse. probably shouldn’t be too problematic in practice though. only serious worry is that i’m not 100% positive it’s correct? i’ll think about it… i know it works in practice but there always might be some weird cases. i wish i wrote comments explaining the idea. it’s esp. important to add comments on tricky algorithms you come up with
Ex fubterraneorum itaque locorum con- ftitutione dependet , aquas nunc majori, nunc minori pro difparatarum glebarum natura , acrimonia pollere. Accedit hifce fluxus aquae velocior,quo 7^iri/«i iile ful- phureus intta.fcoip\x\.ofz alveorum gurguftia varie diffipatus carminatufque , uti vim fuam aquis commode imprimere nequit, ita quoquehincinde terreftribus riparum gle- bis adhaeret, quod non contingit in aquis colledlaneis intra cryptas montium fme agitatione confiftentibus, quae omnes facil- lime fpiritu fulphureo tinguntur : atque sympathia m hilce natura miro quodam magnetilmo ludit , dum unumquodque trahitur a fuo fimili ; (es , ferrum , infita fibi natura tra- hitad fe, qUo jamintravenamfuamrefer- tum eft ; vitriolum intra aqucu per minutiffi- macorpufcula vitriolina diffipatum; Alu- w^« verorepudiatacupreaaut ferrata vena fibifimile,quo rupeum faxum turget, appe- tit; hoc padoy^/falinaeglebae paranymph^ natura jungi cupit. Aqua itaque acidofulphu- risfpiritu conferta, dum intra telluris cuni- culosalicubi inventam <^r«£i«o/dw glebam exedit , fimul etiam vitriolata corpufcula in
co>w»?««e>w producet; fi nitrofasvenasfubie- aeris aut ferri vena abdita fibi commifcet.
rit, nitrum, fi rupemaluminofam, alumen; fi denique ferream mineram fubierit , vi- triolum viride ; fi cupream, vitriolum alhum ; fideniqueargenteam glebam , vitriolumcce- ruleum evadet : quaequanto ex perfedtiori- bus metallicisfubftantiis originem habent, tanto quoque majoris virtutis efle cenfe- buntur.
qus deinde ubicunque fibi mineram pro- portionatam & fympathicam invenerit, foeturam in ea depofitam amico conjugio unitconneditque.
Sed accedamus ad quartum quccfitum : Di- Ms*Mti co itaque quamvis vitnoli materia non fem- '^'^jj' ^'' per ex corpore aliquo liquido aut lixivio praeparato fub terra extranatur , fed ipfum Vv 2 quo-
^•^^.IV. quoqueinterra fub majfafolida in modum fodins aut minerae reperiatur ; hoc tamen ipfonullo modo dico impediri, quominus \d. fpirituum fulphureorum ope ei adhaeren- tium ad minerale quoddam corpus reducatur. Nam five difti fpiritus ferantur per medium <7^?<^cujufdaminaliquamfodinam, in qua collefta aqualocum {eufcafuriginem quan- dam vitriolaceam efficiat;five ex corpore fuo didli fpiritus egreffi penetrent fubintrent- que formavaporis in quandam mineram, in- traquam maflam quandam vitriolatampro- ducant; five denique alio quocunque mo- do ; illud femper pro explorato haberi de- bet, omniavitriolorumgeneraex tribus iftis rebus , fpiritufulphuris acido , aqua ©" minera ceris autjerri, produci. Sednequifpiam im- pofterum dubitare queat , difta experimen- tis ilabiliamus.
In lateritioQ^od^zvQ, tigillo exponatur gle- iaferri a.ut. iSris, \\mcjptritum fulphuris fu- peraffundas, & intra exiguum temporis fpa- tiumcomperies, aquamtotam^vitriolo imhu- tam , odore , fapore , coiore. Siquidem fpi- ritus fulphureus glebs sres fuperaffufus, flatim eam rodendo diflolvet , qua diffolu- ta liquor fulphurei fpiritus ad fe trahit quod intra glebam latet vitriolum , five minutiffi- ma corpufcula vitriolacea , quse deinde con- co6ta in vitriolum denuo condenfantur.
Acci)pe falfuginofam terram , & iterum terram nitrofam , deinde aluminofam , deni- que aruginofam , has intra receptaculum quoddamitadifponesut ad fingula fepara- ti canales fiant , MA,MB,MC,MD.
Locus verb M aqua communi impleatur, cui {\fpiritum fulphuris admifceas , (latim ace- fcet , ita tamen ut nec falem , nec nitrum, nec alumen,nec vitriolum odore & fapore exprimat. S i poftea epiftomiis apertis flue- re finas in receptacula , fingulis terrenis glebis prsEparata , comperies , falinam ter- ram A , in falem ; nitrofam in nitrum ; aiu- minofam in alumen ; in vitriolum jerugino- fam , difl~oiutis fubftantiis , abire. Ex quo aperte coiligitur , aquam communem ful- pliurisfpirituimbutam , finguiorum corpo- rum difl<)lutorum falfuginem ad fe traliers,
Quoditaquearteconficimus,hocexmodo,| &inglebse naturalem, ex qua extraxerat,
Utrum Ferruin Vere & realiter in aes, mediante fpiritu Vitrioli con^Perti poflit.
Cap. 1 1. 'TT^Ranfmifla non ita pridem miiii fuit Andreas I ^doS:iir\moP3iiite /4ndrea Schaffer ex
Schaffer. -■' Hungaria , Jqua atramentofa una cum folea equina, ejus vi in cuprum converfa ; qu£E res uti non exiguam admirationem in ani- mis fpecftantium excitavit , ita quoque va- rias de hujufmodi tranfmutationequseftio- nes & duljia movit. Et quoniam ego jam dudum a diverfis fodinarum Prsefidibus Ciiymicifque, quos in/e^^^K/i^^i^ailegabi- mus, meameadereopinionem judicium- que ponere coaftus fum , prodam id hic tan- quam loco opportuno. Quaeritur itaque, num Ferrum , vera ^ reali tranfmutatione in cuprum convertatur} Aicliymiftse, qui fibi cx hujufmodi tranfmutatione aureos mon- tespollicentur, mirumin modum iiuic o- pinioni favent , nuUo tamen alio argumen- to ufi , nifi quod Goflariae & inHungaria, caeterifque locis ferrum paffim in cuprum chymifia. convcrti afl^erunt. Verum enim vero , fic rumerror. qyjbufdam hominibus certa opinione addu- ciis , praefertim in negotio Chymico ma- gna divitiarum fpe alleftis , comparatum eft, ut nullis veritatis veftigiis exploratis
rem afl!erant opinionemque defendant principiis Phiiofopliix naturalis prorfus contrariam , adeoque dum arcanorum o- mnium maximum fubtiliffimumque ve- nantur , in fummum ignorantiae barathrum labivideantur, quod &maxime in praefen- ti controverfia innotefcet ; & ne a fcopo noftro fufioribus verborum ambagibus ab- erremus ,fal/jtatem conceiptx opinionis , qua Marpefia caute duriores funt , exponere, expofitamque variis experimentis diflxjl- vereconabimur.
Supponendum itaqueprimo , magnam in- ter tranfmutationem unius rei in aliam, ^ redu- ^io^fwuniusreiad aliam ,feu feparationem unius ab alia , differentiam effe.
Tranfmutatio five fubftantiatio tum eft, DiffermtU quando duarum fubftantiarum unius in ali- '"'^^ ".^^^' am , integra & perfefta quoad formam, nem & fe- proprietatem , virefque mutatio fit , utduni P"ati ferrum in aes, argentummaurumatitfimj-^/,jy^. liametallain fimilia mutantur; atque ad hanc tranfmutationem prorfus neceflarium eft ut eaedem fubftantiae rei alicujus alteren- turpenitusprorfufque mutentur , dum ad-
fcifcere fibi debent aliam formam perfe- d:ionemque , quam prius non habebant ;
tum in fundo refidere videbitur, jeri ck-Exper. cumquaque inftar fpongise connexum ; hoc
neque , ut illi perperam afTerunt, hiiiicit lareo-iir^etiteum complexum fi igni commijeris ignis vi rem aliquam liquidam fixam nos fuderifque, utrumque&^s Scargentum in pofi^e reddere, autfixam fluidam, autalbam { priftinafuaformafeparatum invenietur. nigram, aut nigram albam , aliifque colori- bus imbuere ; has enim accidentales non fub- ftantiales tranfmutationes efle , folus ille novit qui veritatem rerum non fumo & for- nacibus , fed infallibili rationum irrefraga- bilium trutina ponderat
JEris (0 Sulphuris. uEridiJfoluto inzqna. forti, fpiritu fulphu- AliudArh ris , aut alio quovis , ut vocant, folvente , fi%^'^ "" ferrum immijeris , aes omne feparabitur a di-
-rachel
Ti\xmii2iC{}xeferrumincuprumtranJmutari\^o\ic^uotQ, & apprehendetferrum, eique
dicitur , id de fubftantiali tranfmutatione minime, fed de redudione q^uaAam accidentali, aut partium feparatarum , unius ab altera
quam tenacifilme adhsrebit ; uti enim hsc duo metalla eandem originem ex chalcan- thofisglebisfortiuntur, ita quoque amico
^omodo disiunftione dicendum eft : Eftautem re- konfortio junguntur mira quadam fympa
duilio qusdam , per quam recoUiguntur & in unam mafiam coadunantur res quapiam, qvLX in minutifiimas particulas difperja & difijipatae erant , neC non difFufjE commixts- que alteri cuidam rei , ceu amifi^as & perditx perreducftioneminpriftinum fuum ftatum reftituuntur. Etfatfuperque fequentia ex- perimenta demonftrant.
Aurum in aqua regia difiolutum , in crocei colorisliquorem clarum diaphanumquere
thia , uti &cstera metalla paulb ante me- morata ; quorum omnium caufas & ratio- nesinfegueniilus elucidaturi fumus.
Exhifce itaque patet, hujufmodi natu- rx operationes nequaquamper ^ro/»ri(? di- Ham tranfmutationem , transformationem, aut tranfubftantiationem fieri,fed per muta- tionem folummodo accidentalem , cum in id quod fuerant, facile reducantur. Nihil por- rbreftat nifi ut Jam qua ratione ferrum in as tranfmutari dici poffit , exponamus.
Diximus fupra Vitriolum vel ex terata vel ^"^^ ^- ducitur, nullofoliditatisopacitatifque ve- /erra/^ij »Jij//d/«j?w originem nancifci. Yiiiid- orLtur. ik.igioTQ\i&:o •,inh.m\c\ic^or:Qmfi argenteam^.mws quoque /f^«t7w quamcunque acido ful- ruirgam , aut quodlibet argenti fruftum in- Sphuris fpiritu imhutam, aratatri glelam exe- ;ecerij-, fubitb, nefcio quo magnetifmo, au- l^r/d-r^, feuquodidem eft, corpufcula aerata rum liquidum , argenteam apprehendet jfua edacitatedifi^olvere&feparare, difiLlu- maflam, eique totum quantum coUigabi- \t3.\e<cb corpufcula ^xoxim infenfihilia aquam tur. Si verb hoc auro-argenteum complexum jin fe recipere, iifque quadantenus mifceri. arte Chymica feparaveris , (quem modum Hifce pofitis , cum magnus as inter ^ferrum infequentihus aperiemus) aurum in prifti- inte.xcQ^2it magnetifmus , infignique fympa- mm fuam formam redaftum , tale quale thiaexfimilitudineoriginispolleant,hinc prius extiterat , fub purifiTima auri forma re- mox ac corpufcula vitriolata per aquas difper- perietur, non nifiaquaalba&dilucida re- faeiquecommixta/^rre«?wquidaquisintro- lidia.. ^i deinde Mercurium diiS:x agua regia j mifiixm fentiunt , ceu inconfociabile aqua- immiferis , non fine admiratione hunc au- 1 rum confortium pertxfa, &tanquamadul- rumadfetraherefpeftabis, abftradlo verb teriorem finem a natura provida deftinata, liquoreinfundovafis, aurumomne in ni- mox amico confluxu , amicum fibi fubje- gri pulveris formam redaftum apparebit; chxm ferrum ambiunt, illi tenacifilimo am- pulvisverbunacumMercurioRetortxpar- plexu connexa-; quoniam verb caujlica vi v^inditus , ignique commifliis, evolante ipollent quam maxime difta corpiifcula vi- Mercurio mox fux in recipiente formse re- j triolata , hinc fit , utintimos ferri poros pe- ftituitur, auro fubdifta pulveris forma re- netrantes , ferrum acredine fua in fei^^rugi- manente ; hicdeniquecrucibulo inditus i- nemmanifeftam glutine ferri, feu quOd in
gnique commifiijsfufufque aurum in prifti- nam dignitatis for mam reducet ; quse trans- mutatio vera dici non poteft , quia aurum Mercuriufque in formam propriam denuo reduci pofl~unt ; cj^wodinvera tranjmutatione
ferro pingue eft , refoluto convertant , quo refoluto, corpufculis per fympathicum con- sympathia fluxumunitis, in ferri locum ahit vitriolato-„T ' rum corpufculorum in maflam coacervatio, qu3B deinde Soli aerique expofita tandem
fierinonpoteft. Monftrat&hoc idemalia jremanente ferri fcoria, in as optimum con
denfatur. quae tranfmutatio dici minime poteft , cum haec omnia per nudam diverfo- rum metallorum feparationem fiant, unumque
\Rgentoin aquaforti dijfoluto ,fi injeceris •^ laminulam aut quamvis aliam aris parti- culam , paucarum fpatio horarum argen-
proinde tantummodo in alterius ieie lo- cum , inunum exinnumeris corpufculis per aquamdifperfis congeftum , remanente al- terius fubftantia, id eft,ferri fcoria ,t refti- tuat.
Se^.lY. Patetitaque, aquas vkriolatas ex aeratis glebis originem liabentes , ses in fe contine- re , ferrumque iis immiflum alium ufum non habere , quam ut reducat & colligat corpufcula atramentofa , abftrahendo ab iis omne quod in iis latet aes ; quod fequenti ftabilimus experimento.
yemincu. FitrzolumHung^ncum aratum aut cujus- ^Je^Jo?"' ^^^^^ alterius rationis , inaqua difTolvatur, tranfmu- cui difToluto lamina ferrea tenuis immitta- tri^lTci '^"'^' 1"o f^^° ferrum ftatim difperfa cor- nonfouji. pufcula srata, totumque azs, quod in vitrio- latis corporibus latet , ad fe attrahere inci- piet ; quod poftea fufione feparatum in opti- waw ^j reducitur ; imbfifpiritui vitriolifu- bulam aut cultrum immiferis , is ftatim ex attraftu asratorum corpufculorum in vitrio- lolatentium^riscoloremreferet. Nonita- que hJc ulla tranfoiutatio intervenit , fed aris a ferro purafeparatio , eo quod aerata cor- pufcula in locum ferri jam infcoriam con- verfi, fe fubftituant, feparata ferri fcoria. Si verb haec eadem probaveris in vitrioio ferra- ' to, & cui nil seris infit , ferrum quoque illud colorem fuum non amittet , neque alcera- 1 tum reperietur. Si vero quidpiam a vitriolo j ifto ad fe trahat, id erit pulvifculus duntaxat j quidam flavus, & nilaliud, quam ferrugi- 1 neum quiddam eft. i
De ferri in as redu£lione Hungaricis infodi- nis ufurpata. ^omodo Quomodo verb in Hungaria ferrum in pul- uioirier- cherrimum ces reducatur, hf c a fupra laudato rum in£s P. /^«(^//-e^ ^c/^a^fr mihi communicatum fub- tmnfrnutet. juneam.Eft iu Hunearicisaerifodinisinpro- Schaffer. fundiotibus fodinarum puteis riviu quidam
j ex vitriolatismineris edu^tu,hzmm aquarum Exper. I ope ferrum in pulcherrimum aes reducunt, jeoquifequiturmodo. Ferramenta viliflima ; omnis generis, ruhigine fere confumpta, con- I quirunt; quo enim ferrum rubigini vicinius eft , tanto meliorem effeftum fortitur ; hu- jufmodidenuo incudi indufta in tenuescu- dunt laminoi : has laminas rivifundo impoji- tas adfemeftre fere fpatium relinquunt , quo evoluto , inveniunt laminas vi aquaeatra- mentofse amalgami adinftar moUes , quas ubi aeri Solique expofuerint , in puriffmum iEs convertuntur ad omnem ufum parabile, in fundo rivi ferri fcoria remanente . Atque hoc pafto , magno fanc lucro as praeter id quod e minera eruitur , arte paratur.
Si quis ^ovtb fpirituivitrioliipxxtenxiem ferri laminam immiferit , inveniet is cum tempore ferream fcoriam in fundovafisab jerato corpore feparatam^ cujus quidem rei !r<3//oalianoneft, nifiqviod, wii fupraddxi- mus , corpufcula vitriolata per aquam di- ifperfa confluxu fympathico in ferri fe lo- jcum fubftituant.